Heeft u een eigen bedrijf en denkt u na over de toekomst? Dan is de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) een van de belangrijkste fiscale regelingen waar u rekening mee moet houden. De BOR biedt onder voorwaarden een aanzienlijke vrijstelling van schenk- en erfbelasting bij de overdracht van een onderneming aan een opvolger. Maar de regels zijn de afgelopen jaren aangescherpt en staan ook in 2026 verder in de belangstelling.
In dit artikel leggen we uit hoe de BOR werkt, welke wijzigingen er zijn doorgevoerd, voor wie de regeling geldt en welke stappen u kunt zetten om tijdig te beginnen met uw bedrijfsopvolging.
Wat is de bedrijfsopvolgingsregeling?
De bedrijfsopvolgingsregeling is een fiscale faciliteit in de schenk- en erfbelasting. Als u uw onderneming overdraagt aan een opvolger, ofwel via schenking ofwel via erfenis, hoeft de ontvanger over een groot deel van de waarde van de onderneming geen of verminderd schenk- of erfbelasting te betalen. Het doel van de regeling is om te voorkomen dat een bedrijfsoverdracht wordt belemmerd door een hoge belastingaanslag die de continuiteit van de onderneming in gevaar brengt.
De BOR geldt voor de overdracht van een zogenoemde ondernemingsvermogen. Dat is het vermogen dat wordt aangewend in een actieve onderneming, zoals een eenmanszaak, een personenvennootschap of de aandelen in een B.V. die een actieve onderneming drijft.
Hoeveel vrijstelling biedt de BOR in 2026?
De vrijstelling in de BOR is de afgelopen jaren gewijzigd. Tot en met 2024 gold een vrijstelling van 100 procent over de eerste circa 1,2 miljoen euro aan ondernemingsvermogen en 83 procent over het meerdere. Vanaf 2025 is de regeling aangescherpt: de vrijstelling bedraagt 100 procent over de eerste 1,5 miljoen euro en 75 procent over het meerdere. Over het resterende 25 procent is wel belasting verschuldigd, maar er bestaat een betalingsfaciliteit waarmee u dit bedrag gespreid kunt voldoen.
Naast de aanpassing van de vrijstellingspercentages zijn er ook wijzigingen doorgevoerd in de voorwaarden rond het beleggingsvermogen binnen een B.V. Vermogen dat niet direct wordt ingezet in de onderneming, zoals overtollig liquide middelen of beleggingen, telt niet mee voor de BOR. De regels hierover zijn in 2025 aangescherpt, wat met name gevolgen heeft voor DGA’s met een B.V. die ook beleggingsactiviteiten heeft.
Voor wie geldt de BOR?
De BOR geldt voor de ontvanger van de onderneming, dus de opvolger. Om van de regeling gebruik te kunnen maken, moet de opvolger aan een aantal voorwaarden voldoen. Bij een schenking moet de opvolger de onderneming minimaal drie jaar voortzetten na de overdracht. Bij een erfenis geldt een voortzettingstermijn van vijf jaar.
Daarnaast moet de schenker of erflater de onderneming al minimaal vijf jaar hebben gedreven voordat de overdracht plaatsvindt. Bij de overdracht van aandelen in een B.V. geldt bovendien dat de schenker of erflater minimaal vijf procent van de aandelen moet hebben gehouden.
Meer informatie over de fiscale positie van de DGA bij bedrijfsoverdracht vindt u in onze sectie DGA (Directeur-Grootaandeelhouder). Ook relevant zijn de wijzigingen in de schenk- en erfbelasting die het kabinet heeft aangekondigd. Lees hierover meer in ons artikel over wijzigingen in schenk- en erfbelasting.
Wat als er geen opvolger is binnen de familie?
De BOR is niet beperkt tot overdracht binnen de familie. De opvolger mag ook een derde zijn, zoals een werknemer of een externe partij. Wel moet de opvolger een natuurlijk persoon zijn; overdracht aan een andere B.V. of holdingstructuur kwalificeert in de meeste gevallen niet voor de BOR.
Bij een managementbuy-out, waarbij een werknemer of het management de onderneming overneemt, kan de BOR dus ook van toepassing zijn. Het is in dat geval extra belangrijk om de overdrachtsstructuur zorgvuldig op te zetten, zodat aan alle voorwaarden wordt voldaan.
Waarom tijdig beginnen zo belangrijk is
Een bedrijfsopvolging is zelden iets wat van de ene op de andere dag wordt geregeld. De vijfjaarseis voor de schenker en de drie- of vijfjaarseis voor de opvolger maken een langdurige voorbereiding noodzakelijk. Wie pas nadenkt over opvolging als de overdracht al urgent is, loopt het risico de BOR mis te lopen of een suboptimale structuur te kiezen.
Bovendien zijn er naast de BOR ook andere fiscale aspecten bij bedrijfsoverdracht die aandacht verdienen, zoals de belasting over de stille reserves in de onderneming, de aanmerkelijkbelangheffing bij overdracht van aandelen en de inkomstenbelasting over stakingswinst. Een integraal plan dat al deze aspecten meeneemt, voorkomt fiscale verrassingen.
LET OP
De BOR is de afgelopen jaren meerdere keren gewijzigd en staat politiek nog steeds in de belangstelling. Houd er rekening mee dat de regels verder kunnen veranderen. Plan uw bedrijfsopvolging tijdig en laat u adviseren door een gespecialiseerde accountant of belastingadviseur.
Conclusie: benut de BOR maar begin op tijd
De bedrijfsopvolgingsregeling biedt een aanzienlijke fiscale faciliteit bij de overdracht van uw onderneming. Met een vrijstelling van 100 procent over de eerste 1,5 miljoen euro en 75 procent over het meerdere, kunt u een aanzienlijk deel van de belastingdruk bij overdracht vermijden. Maar de regels zijn strikt en de voorbereidingstijd is lang. Begin daarom ruim op tijd met uw opvolgingsplan en schakel uw accountant in om de optimale structuur te bepalen.