Als eigenaar van een bedrijfspand bent u sinds 2023 wettelijk verplicht energiebesparende maatregelen te nemen als uw locatie jaarlijks meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m3 aardgas (of een gelijkwaardige hoeveelheid van een andere energiedrager) verbruikt. Vanaf 2026 wordt de handhaving op deze verplichting intensiever. Heeft u nog geen actie ondernomen, dan loopt u het risico op een formele aanschrijving en uiteindelijk een dwangsomtraject. Tegelijkertijd biedt een energiezuinig pand aanzienlijke financiële voordelen dankzij beschikbare subsidies en fiscale regelingen.
In dit artikel leest u wat de energiebesparingsplicht inhoudt, welke maatregelen u moet treffen, hoe de handhaving werkt en hoe u optimaal profiteert van financiële voordelen.
Voor wie geldt de verplichting?
De energiebesparingsplicht is van toepassing op eigenaren van bedrijfslocaties die jaarlijks meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m3 aardgas verbruiken. Overschrijdt uw pand deze drempelwaarden, dan bent u verplicht alle energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder uit te voeren.
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) beheert per bedrijfstak een lijst met erkende maatregelen en de bijbehorende terugverdientijden. U bent verplicht alle maatregelen van deze lijst uit te voeren die binnen de vijfjaarstermijn vallen. U mag zelf beoordelen of een maatregel haalbaar is voor uw situatie, maar de bewijslast ligt bij u.
Welke maatregelen komen in aanmerking?
De verplichte maatregelen verschillen per branche. Veelvoorkomende voorbeelden zijn dak-, spouwmuur- en vloerisolatie, isolatie van leidingen en apparatuur, overstap op LED-verlichting, installatie van zonnepanelen, verbetering van ventilatiesystemen en slimme temperatuurregeling via een energiemanagementsysteem.
Niet elke maatregel is relevant voor elk pand. Een gecertificeerd energieadviseur kan u adviseren over de erkende maatregelen die op uw situatie van toepassing zijn en de terugverdientijd berekenen.
Subsidies en fiscale voordelen
Voor energiebesparende investeringen zijn diverse subsidies en fiscale regelingen beschikbaar, zoals de Energie-investeringsaftrek (EIA) en de Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE) voor zakelijke gebruikers. Hiermee verlaagt u uw netto investering aanzienlijk.
Hoe verloopt de handhaving?
De lokale Omgevingsdienst houdt toezicht op de naleving van de energiebesparingsplicht. Bij controle kan de dienst beoordelen of u aan uw verplichtingen voldoet. Is dit niet het geval, dan ontvangt u een formele brief waarin u wordt gesommeerd de maatregelen alsnog te treffen.
Na ontvangst van deze brief krijgt u zes maanden om de gevraagde maatregelen uit te voeren. Lukt dit niet binnen deze termijn, dan kunt u binnen vier weken een plan van aanpak indienen. De Omgevingsdienst beoordeelt of uw plan acceptabel is. Blijft actie uit zonder goedgekeurd plan, dan kan een dwangsomtraject volgen, met forse financiële gevolgen en het risico op reputatieschade.
Wat als u het pand verhuurt?
Verhuurt u het bedrijfspand en voldoet u niet aan de verplichtingen, dan ontvangt ook de huurder een afschrift van de brief van de Omgevingsdienst. Energiebesparende maatregelen kunnen immers gevolgen hebben voor de bedrijfsvoering van de huurder, zoals tijdelijke verstoring van werkzaamheden. Als eigenaar-verhuurder blijft u verantwoordelijk voor de naleving, ongeacht wie het pand gebruikt. Maak daarom duidelijke afspraken met uw huurder en stem de planning tijdig af.
Fiscale voordelen bij energiebesparing
Energiebesparing levert naast wettelijke naleving ook financieel voordeel op. Met de EIA kunt u een deel van de investeringskosten aftrekken van uw fiscale winst, bovenop de reguliere afschrijving. De ISDE biedt subsidie voor de aanschaf van bepaalde duurzame installaties. Wilt u weten welke voordelen voor u gelden? Raadpleeg uw accountant en lees ons artikel over bedrijfsmiddelen met vervroegde afschrijving.
Conclusie: onderneem tijdig actie
De energiebesparingsplicht is een wettelijke verplichting met serieuze gevolgen bij niet-naleving. Overschrijdt uw bedrijfspand de drempelwaarden, dan moet u alle maatregelen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder uitvoeren. Inventariseer tijdig welke maatregelen op u van toepassing zijn, benut subsidies en fiscale regelingen en houd uw dossier op orde voor controles door de Omgevingsdienst.