Neemt u deel aan een fiscale eenheid voor de omzetbelasting? Dan bent u wettelijk verplicht om elke relevante wijziging binnen de fiscale eenheid schriftelijk te melden bij de Belastingdienst. Dit is geen formaliteit: het niet of te laat melden kan leiden tot aanzienlijke aansprakelijkheidsrisico’s. Zowel de uittredende partij als de achterblijvende deelnemers kunnen verantwoordelijk worden gehouden voor btw-schulden die ontstaan na het moment van uittreding, zolang de wijziging niet officieel is doorgegeven.
Wat is een fiscale eenheid voor de omzetbelasting?
Een fiscale eenheid voor de omzetbelasting is een samenwerkingsverband waarbij twee of meer rechtspersonen of natuurlijke personen voor de btw als één belastingplichtige worden gezien. Binnen deze eenheid kunnen deelnemers onderling prestaties leveren zonder btw te rekenen. Dit biedt administratieve voordelen en kan, afhankelijk van de structuur, tot btw-besparing leiden, vooral als een of meer deelnemers vrijgestelde prestaties verrichten.
Om deel te nemen aan een fiscale eenheid moeten de betrokken partijen financieel, organisatorisch en economisch met elkaar verweven zijn. De Belastingdienst erkent de eenheid formeel via een beschikking. Alle deelnemers worden dan voor de btw als één geheel beschouwd, met als gevolg dat zij hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de btw-verplichtingen van de hele eenheid. Deze aansprakelijkheid geldt voor het totaal, niet alleen voor het eigen aandeel.
Welke wijzigingen moet u schriftelijk melden?
Niet elke interne verandering heeft gevolgen voor de fiscale eenheid, maar veel situaties wel. Denk aan opheffing of ontbinding van een deelnemende rechtspersoon, fusie, splitsing, verkoop van aandelen waardoor financiële verwevenheid verdwijnt, of het toevoegen van een nieuwe deelnemer. Ook een adres- of naamswijziging of wijziging in rechtsvorm kan relevant zijn. In deze gevallen kan de samenstelling van de fiscale eenheid wijzigen of ophouden te bestaan, met directe fiscale en juridische gevolgen.
Het moment van melding is bepalend voor de aansprakelijkheid. Meldt u een wijziging pas weken of maanden na de feitelijke gebeurtenis, dan blijft de aansprakelijkheid van de uittredende partij doorlopen tot het moment waarop de inspecteur de melding ontvangt. Hetzelfde geldt voor achterblijvende deelnemers: ook zij blijven aansprakelijk voor btw-schulden van een uitgetreden partij tot het moment van schriftelijke melding. Dit kan tot aanzienlijke financiële risico’s leiden, zeker als er in de tussentijd btw-schulden ontstaan.
De gevolgen van niet of te laat melden
Als u een wijziging niet of te laat meldt, blijft de uittredende partij hoofdelijk aansprakelijk voor alle btw-schulden van de fiscale eenheid vanaf het moment van feitelijke uittreding tot het moment van melding bij de inspecteur. Zijn er in die periode btw-schulden opgebouwd, dan kan de uittredende partij daarvoor worden aangesproken. Voor achterblijvende deelnemers geldt hetzelfde: zij blijven aansprakelijk voor de btw-schulden van de uitgetreden partij tot de wijziging officieel is gemeld. Dit risico wordt in de praktijk vaak onderschat en kan tot onverwachte naheffingen leiden.
Let op: Zolang de wijziging niet schriftelijk is doorgegeven aan de inspecteur, blijft de hoofdelijke aansprakelijkheid bestaan. Als de Belastingdienst zelf een wijziging vaststelt, geldt de dagtekening van de beschikking als meldingsdatum. U kunt niet achteraf claimen dat de wijziging eerder heeft plaatsgevonden.
Wat kunt u nu het beste doen?
Controleer of er binnen uw fiscale eenheid voor de omzetbelasting wijzigingen zijn geweest of binnenkort worden verwacht. Denk aan aandelentransacties, herstructureringen, fusies of wijzigingen in eigendomsstructuren. Is er iets gewijzigd dat de financiële, organisatorische of economische verwevenheid raakt? Meld dit dan direct schriftelijk bij de bevoegde inspecteur van de Belastingdienst.
De meldplicht geldt ongeacht of de wijziging leidt tot beëindiging of voortzetting van de fiscale eenheid in een andere samenstelling. In beide gevallen is een schriftelijke melding vereist om de aansprakelijkheid per die datum te begrenzen. Wacht niet tot de Belastingdienst zelf de wijziging vaststelt, want dan geldt de datum van de beschikking als meldingsdatum en loopt de aansprakelijkheid door.
Bent u DGA en heeft uw BV deelnemers aan een fiscale eenheid voor de btw? Neem dit punt dan mee in uw jaarlijkse fiscale review. Bekijk ook onze Checklist 2026 voor DGA’s: salaris, dividend, aftrekposten en deadlines voor een compleet overzicht van de fiscale aandachtspunten dit jaar.
Heeft u vragen over uw fiscale eenheid voor de omzetbelasting of wilt u een wijziging laten beoordelen? Neem gerust contact op met Reinink Accountants & Adviseurs. Wij helpen u graag verder.