Als eigenaar van een bedrijfspand heeft u sinds 2023 een wettelijke verplichting om energiebesparende maatregelen te treffen, mits uw locatie een bepaald energieverbruik overschrijdt. In 2026 wordt de handhaving op deze verplichting steeds actiever. Wie nog niets heeft gedaan, riskeert een formele aanschrijving en uiteindelijk een dwangsomprocedure. Tegelijkertijd biedt een energiezuiniger pand ook financieel voordeel, mede dankzij beschikbare subsidies en fiscale regelingen.
In dit artikel leggen we uit wat de verplichting inhoudt, welke maatregelen u moet treffen, hoe de handhaving werkt en welke financiële voordelen u kunt benutten.
Voor wie geldt de verplichting?
De energiebesparingsplicht geldt voor eigenaren van bedrijfslocaties die jaarlijks meer dan 50.000 kWh elektriciteit of meer dan 25.000 m3 aardgas verbruiken, of een gelijkwaardige hoeveelheid van een andere energiedrager. Overschrijdt uw pand deze drempelwaarden, dan bent u verplicht om alle energiebesparende maatregelen door te voeren met een terugverdientijd van vijf jaar of minder.
De RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) beheert een lijst met erkende maatregelen die per bedrijfstak gelden. Op deze lijst staat ook de berekende terugverdientijd per maatregel. U bent verplicht alle maatregelen van de lijst voor uw bedrijfstak uit te voeren die binnen de vijfjaarstermijn vallen. U mag zelf beoordelen of een maatregel ook daadwerkelijk haalbaar is voor uw specifieke situatie, maar de bewijslast ligt bij u.
Welke maatregelen komen in aanmerking?
De verplichte maatregelen zijn divers en afhankelijk van uw branche. Veelvoorkomende voorbeelden zijn dakisolatie, spouwmuurisolatie, vloerisolatie, isolatie van leidingen en apparatuur, de overstap op LED-verlichting, installatie van zonnepanelen, verbetering van ventilatiesystemen en betere temperatuurregeling via een slim energiemanagementsysteem.
Niet elke maatregel is voor elk pand relevant. Een goed energieadvies van een gecertificeerde adviseur helpt u inzichtelijk te maken welke maatregelen op de erkende lijst van toepassing zijn op uw situatie en wat de terugverdientijd voor uw specifieke pand is.
LET OP
Voor energiebesparende investeringen zijn verschillende subsidies en fiscale voordelen beschikbaar. Denk aan de Energie-investeringsaftrek (EIA) en de Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE) voor zakelijke gebruikers. Zo verlaagt u de netto investering aanzienlijk.
Hoe verloopt de handhaving?
De lokale Omgevingsdienst is verantwoordelijk voor de handhaving van de energiebesparingsplicht. De dienst kan een controle uitvoeren en beoordelen of u aan uw verplichtingen voldoet. Stelt de Omgevingsdienst bij een controle vast dat u verplichte maatregelen nog niet heeft doorgevoerd, dan ontvangt u een formele brief met daarin de eis om de maatregelen alsnog te treffen.
Na ontvangst van deze brief heeft u zes maanden de tijd om de gevraagde maatregelen door te voeren. Bent u van mening dat deze termijn niet haalbaar is, dan kunt u binnen vier weken na de verzenddatum van de brief een plan van aanpak indienen bij de Omgevingsdienst. In dit plan geeft u aan wanneer u de maatregelen alsnog uitvoert. De Omgevingsdienst beoordeelt of hiermee kan worden ingestemd.
Blijft actie uit zonder goedgekeurd plan van aanpak, dan kan de Omgevingsdienst een dwangsomtraject opstarten. Een dwangsom kan forse bedragen per dag of per overtreding omvatten en loopt snel op. Bovendien kan negatieve publiciteit rondom handhavingsmaatregelen reputatieschade opleveren.
Wat als u het pand verhuurt?
Verhuurt u het bedrijfspand en voldoet u niet aan uw verplichtingen als eigenaar? Dan ontvangt ook de huurder een afschrift van de brief van de Omgevingsdienst. De reden is dat energiebesparende maatregelen gevolgen kunnen hebben voor de bedrijfsuitoefening van de huurder. Denk aan tijdelijke verstoring van werkzaamheden tijdens de uitvoering van isolatiemaatregelen of de installatie van nieuwe systemen.
Als eigenaar-verhuurder draagt u de verantwoordelijkheid voor de naleving van de energiebesparingsplicht, ongeacht of u het pand zelf gebruikt. Maak hierover duidelijke afspraken met uw huurder en stem de planning van werkzaamheden op tijd af. Lees ook ons artikel over woning en vastgoed voor meer informatie over uw verplichtingen als vastgoedeigenaar.
Fiscale voordelen bij energiebesparing
Naast de wettelijke verplichting biedt energiebesparing ook financieel voordeel. Via de Energie-investeringsaftrek (EIA) kunt u een deel van de investeringskosten aftrekken van uw fiscale winst, bovenop de reguliere afschrijving. De ISDE biedt daarnaast subsidie op de aanschaf van bepaalde duurzame installaties voor zakelijke gebruikers.
Wilt u weten welke fiscale voordelen voor u van toepassing zijn bij investeringen in uw bedrijfspand? Lees dan ook ons artikel over bedrijfsmiddelen met vervroegde afschrijving en bespreek de mogelijkheden met uw accountant.
Conclusie: wacht niet met actie ondernemen
De energiebesparingsplicht is geen vrijblijvend advies maar een wettelijke verplichting met serieuze handhavingsconsequenties. Overschrijdt uw bedrijfspand de drempelwaarden voor energieverbruik, dan bent u verplicht om alle maatregelen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder door te voeren. Inventariseer tijdig welke maatregelen op u van toepassing zijn, maak gebruik van de beschikbare subsidies en houd uw dossier op orde voor het geval de Omgevingsdienst langs komt.
