Betaalt of ontvangt u alimentatie? Dan heeft u per 1 januari 2026 te maken met een automatische verhoging. Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft de alimentatiebedragen verhoogd met 4,6%. Deze jaarlijkse indexatie is wettelijk verplicht en gekoppeld aan de gemiddelde loonstijging in Nederland. Voor alimentatiegerechtigden is dit goed nieuws: zij hoeven geen actie te ondernemen en ontvangen automatisch meer. Voor alimentatieplichtigen betekent het daarentegen hogere maandlasten, wat gevolgen kan hebben voor de persoonlijke financiële planning.
Wat is alimentatie-indexatie en hoe werkt het?
De jaarlijkse indexatie van alimentatie is verankerd in de wet. De gedachte hierachter is eenvoudig: de kosten van levensonderhoud stijgen elk jaar mee met de lonen en prijzen. Zonder automatische aanpassing zou de koopkracht van alimentatiegerechtigden elk jaar een beetje afnemen, wat de wetgever heeft willen voorkomen. Daarom is bepaald dat het indexatiepercentage gelijk moet zijn aan de gemiddelde stijging van de lonen in Nederland in het voorgaande jaar. Het ministerie van Justitie en Veiligheid berekent dit percentage jaarlijks op basis van de loonindex van het CBS en maakt dit vervolgens bekend. Voor 2026 is dit percentage vastgesteld op 4,6%, wat neerkomt op een van de hogere indexaties van de afgelopen jaren.
Een belangrijk kenmerk van de indexatie is dat zij automatisch van kracht wordt. Alimentatieplichtigen zijn verplicht het verhoogde bedrag te betalen vanaf 1 januari 2026, ook zonder dat een rechter of notaris hieraan te pas is gekomen en ook zonder dat de alimentatiegerechtigde hierom heeft gevraagd. De verplichte jaarlijkse indexatie is dan ook precies bedoeld om te voorkomen dat alimentatiegerechtigden elk jaar opnieuw om een verhoging moeten vragen of een juridische procedure moeten starten. Dit scheelt niet alleen tijd en kosten, maar zorgt ook voor rust en duidelijkheid in de verhouding tussen beide partijen.
Er zijn wel situaties waarbij de automatische indexatie niet geldt. Als partijen bij de scheiding schriftelijk en rechtsgeldig hebben afgesproken dat de indexatie wordt uitgesloten of dat een ander berekeningsmodel wordt gehanteerd, dan kan de wettelijke verhoging buiten toepassing blijven. Dergelijke afspraken moeten expliciet zijn vastgelegd in het scheidingsconvenant, de vaststellingsovereenkomst of de rechterlijke beschikking. Twijfelt u of de indexatie op uw situatie van toepassing is? Laat uw overeenkomst dan altijd toetsen door een adviseur.
Voor wie geldt de verhoging van 4,6%?
De indexatie geldt voor alle alimentatieverplichtingen die in Nederland zijn vastgelegd, zowel voor kinderalimentatie als voor partneralimentatie. Bij kinderalimentatie is het goed om te weten dat de verhoging ook van toepassing is op kinderen die inmiddels meerderjarig zijn maar nog geen 21 jaar oud. Zolang een kind jonger is dan 21 jaar en niet volledig zelfstandig is, heeft de onderhoudsplichtige ouder een wettelijke bijdrageplicht. De indexatie verhoogt die bijdrage dus automatisch mee, ongeacht de leeftijd van het kind binnen die grens.
Voor partneralimentatie werkt het precies hetzelfde. Partneralimentatie wordt toegekend als een van beide voormalige partners na de scheiding onvoldoende eigen inkomen heeft om in het eigen levensonderhoud te voorzien. Ook deze bedragen worden per 1 januari 2026 verhoogd met 4,6%, tenzij hiervan uitdrukkelijk is afgeweken in de scheidingsafspraken. Ontvangt u partneralimentatie en merkt u dat het bedrag niet is aangepast? Dan heeft u het recht het verschil te vorderen van uw ex-partner. Betaalt u partneralimentatie, dan is het van belang te weten dat dit bedrag aftrekbaar is in uw aangifte inkomstenbelasting als post in box 1. De verhoging leidt daarmee ook tot een iets hogere aftrekpost. Wilt u precies weten hoe de nieuwe tarieven voor 2026 daarop inwerken? Lees: IB box 1-tarieven en schijfgrenzen 2026: wat betekent dit voor uw inkomen?
Wat zijn de financiële gevolgen voor u?
Voor de alimentatieplichtige betekent een indexatie van 4,6% een directe stijging van de maandelijkse lasten. Bij een kinderalimentatie van 400 euro per maand stijgt dit bedrag naar ruim 418 euro. Betaalt u partneralimentatie van 800 euro per maand, dan loopt dit op naar ruim 837 euro. Over een heel jaar kan dit een aanzienlijk verschil maken in uw begroting. Het is daarom verstandig om tijdig te controleren of uw inkomens- en vermogenspositie de hogere lasten toelaat. Is uw inkomen het afgelopen jaar gedaald, bent u werkloos geraakt of is uw financiële situatie anderszins ingrijpend veranderd? Dan kunt u de rechter verzoeken de alimentatie te herzien op basis van gewijzigde omstandigheden. Dit staat los van de indexatie en vereist een afzonderlijke procedure.
Voor de alimentatiegerechtigde is de situatie eenvoudiger: het bedrag stijgt automatisch mee en u hoeft daar niets voor te doen. Ontvangt u minder dan het verhoogde bedrag, dan heeft u het recht om het verschil te vorderen. Betaalt uw ex-partner structureel te weinig of weigert hij of zij het geïndexeerde bedrag te voldoen, dan kunt u via de rechter of een deurwaarder nakoming afdwingen. Het is ook fiscaal relevant: ontvangen partneralimentatie is belast als inkomen in box 1. De verhoging van 4,6% betekent daarmee ook een iets hogere belastingdruk over het ontvangen bedrag. Kinderalimentatie is daarentegen niet belast bij de ontvanger en ook niet aftrekbaar bij de betaler.
Bent u DGA of zelfstandige en speelt alimentatie een rol in uw totale financiële planning? Dan is het extra belangrijk om uw salaris, dividend en aftrekposten goed op elkaar af te stemmen. Lees onze: Checklist 2026 voor DGA’s: salaris, dividend, aftrekposten en deadlines
Wat kunt u nu het beste doen?
De indexatie gaat automatisch in, maar dat betekent niet dat u niets hoeft te doen. Alimentatieplichtigen dienen hun vaste betalingen zelf aan te passen: een automatische incasso of vaste overboeking die niet is bijgesteld, leidt tot een achterstand die juridische gevolgen kan hebben. Controleer ook uw scheidingsconvenant of rechterlijke beschikking op de indexatieclausule, zodat u zeker weet of de wettelijke indexatie op uw situatie van toepassing is.
Is uw financiële situatie het afgelopen jaar ingrijpend veranderd, door werkloosheid, arbeidsongeschiktheid, een nieuwe relatie of een forse wijziging in uw inkomen? Dan kunt u de rechter verzoeken de alimentatie te herzien. Een wijziging van omstandigheden kan een geldige grond zijn om het eerder vastgestelde bedrag structureel aan te passen, los van de jaarlijkse indexatie. Zowel de alimentatieplichtige als de alimentatiegerechtigde kan een dergelijk verzoek indienen.
Heeft u vragen over de gevolgen van de alimentatie-indexatie voor uw persoonlijke of financiële situatie? Neem gerust contact op met Reinink Accountants & Adviseurs. Wij helpen u inzicht te krijgen in uw fiscale positie en denken graag met u mee over de slimste aanpak.